18 May 2021

Wat is de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme is een infectieziekte, veroorzaakt door de Borrelia-bacterie. Je kan de ziekte krijgen door een beet van een geïnfecteerde teek. De kans op een infectie is groter naarmate een besmette teek langer op de huid aanwezig is. Omdat tekenbeten vaak pijnloos zijn, kan iemand de ziekte van Lyme krijgen zonder ooit een beet te hebben opgemerkt.

Een teek is een spinachtig diertje dat zich voedt met bloed van mensen en dieren. Teken zijn met het blote oog moeilijk te zien. Vaak ontdek je een teek pas nadat het beestje zich in je huid heeft vastgebeten en volgezogen met bloed. Een volgezogen teek wint 10 keer aan eigen lichaamsgewicht in bloed.

De ziekte van Lyme heeft zijn naam te danken aan de stad Old Lyme in Connecticut, waar de ziekte voor het eerst werd gemeld in 1975. Teken komen wereldwijd voor. Ook in België leven er een aantal soorten. Ze kunnen overal voorkomen (ook in eigen tuin), maar ze komen het meest voor in natuurgebieden, bossen, duinen, stadsparken.

De ziekte van Lyme is lastig te herkennen. Klachten komen pas na verloop van tijd en niet allemaal tegelijk. Bovendien kunnen dezelfde verschijnselen ook door andere ziekten worden veroorzaakt. Als artsen de symptomen van Lyme tijdig opmerken, is de ziekte van Lyme goed te behandelen.

Preventie van de ziekte van Lyme gaat meestal gepaard met het verminderen van het risico op een tekenbeet. Volgende adviezen zijn algemeen geldig tijdens het tekenseizoen (van maart tot oktober):

- Draag een lange broek en t-shirts met lange mouwen wanneer je buiten bent.

- Wees waakzaam. Controleer je kinderen, huisdieren en jezelf goed, nadat je in het bos, de duinen, tuin, heide of park bent geweest.

- Gebruik een insectenwerend middel wanneer je in bosgebied woont of op vakantie gaat.

Wat zijn de symptomen?

De ziekte van Lyme ontwikkelt zich langzaam, meestal eerst op de plek van de beet, later in andere delen van het lichaam. De symptomen zijn afhankelijk van het stadium waarin de ziekte zich bevindt.

Fase 1

Symptomen van de ziekte van Lyme beginnen binnen enkele dagen tot 3 maanden na de tekenbeet. Een van de eerste tekenen is een uitslag in de vorm van een roos, wat een teken is dat bacteriën zich in de bloedbaan vermenigvuldigen.

Rond de tekenbeet ontstaat een rode of blauwrode vlek omgeven door een heldere ring met een roodachtig gebied aan de rand. Het kan warm aanvoelen, maar het is niet pijnlijk en jeukt niet. Deze uitslag verdwijnt na enkele weken tot een jaar. De formele naam voor deze uitslag is erythema migrans.

Fase 2

Als de infectie niet tijdig wordt opgemerkt en behandeld, kan de ziekte zich in een volgende fase verder in het lichaam verspreiden. Kenmerkend zijn griepachtige symptomen, zoals:

- Rillingen;

- Koorts;

- Vergrote lymfeklieren;

- Keelpijn;

- Veranderingen van het zicht;

- Vermoeidheid;

- Spierpijn;

- Hoofdpijn.

Tijdens deze fase van de ziekte heb je een algemeen onwel gevoel. Er kan uitslag optreden in andere gebieden dan de tekenbeet en neurologische symptomen zoals gevoelloosheid, tintelingen en verlamming van de aangezichtszenuw (afhangende mondhoek) kunnen ook opduiken.

Fase 3

Een onbehandelde infectie als gevolg van een tekenbeet kan weken, maanden of jaren nadien de volgende symptomen geven:

- Ernstige hoofdpijn;

- Artritis van een of meerdere grote gewrichten;

- Verstoringen in het hartritme;

- Hersenaandoeningen met betrekking tot geheugen, stemming en slaap;

- Verlies van kortetermijngeheugen;

- Moeite met concentreren;

- Mentale mist;

- Gevoelloosheid in de armen, benen, handen of voeten.

Wanneer dien je contact op te nemen met een arts?

De ziekte van Lyme is lastig te herkennen. De klachten komen pas na verloop van tijd en niet allemaal tegelijk. Bovendien kunnen dezelfde verschijnselen ook door andere ziekten worden veroorzaakt. Ga bij twijfel langs bij een arts. De diagnose gebeurt aan de hand van een bloedonderzoek dat controleert op de aanwezigheid van antilichamen.

Neem direct contact op met jouw arts zodra je symptomen van de ziekte van Lyme hebt, zoals de kenmerkende rode vlek. De ziekte van Lyme kan het beste in de vroege stadia worden behandeld. Als de rode vlek na behandeling met antibiotica na enkele weken niet verdwijnt, ga dan opnieuw bij jouw arts.

Je kan ook langsgaan bij je arts als het niet lukt om de teek zelf te verwijderen of wanneer de teek langer dan 24 uur op je huid vastzat. Doe dat ook wanneer je een rode, toenemende huiduitslag ziet op de plaats van de tekenbeet. Of als je enkele dagen tot maanden na een tekenbeet griepachtige verschijnselen krijgt (koorts, hoofdpijn, spierpijn, moeheid), ook als je geen rode vlek hebt opgemerkt.

Wat kan je zelf doen?

Als je gebeten bent door een teek, dan verwijder je die best zo snel mogelijk. Het risico op infectie stijgt namelijk met de tijd. Teken verwijder je het gemakkelijkst met een speciale tekentang. Houd bij de teek bij het verwijderen zo dicht mogelijk tegen je huid vast bij de kop. Na het verwijderen van de teek ontsmet je de huid best met een ontsmettingsmiddel. 

Wat je zeker niet mag doen is de teek verbranden of proberen te verdoven of te doden met alcohol, jodium, azijn, nagellak of zeep. Dit verhoogt de kans op infectie als de teek drager is van de Borrelia-bacterie.

Noteer de datum waarop je bent gebeten in jouw agenda. Houd daarna tot drie maanden na de tekenbeet de huid rondom de beet in de gaten. Als er een rode of blauwrode vlek of ring ontstaat of je voelt je grieperig, ga dan bij een arts.

Wat kan jouw apotheker voor je doen?

Je kan bij jouw apotheek een tekentang verkrijgen waarmee je een teek kan verwijderen. Jouw apotheker kan je uitleggen hoe je het moet doen. De puntjes van de grijper van de tang klemmen de teek vlak boven de huid vast. Dan draai je de tang langzaam naar links waardoor de teek loslaat.

Je kan bij jouw apotheker ook terecht voor een ontsmettingsmiddel om de wonde te desinfecteren nadat je de teek verwijderd hebt.

Bij vermoeden van de ziekte van Lyme zal de arts antibiotica voorschrijven. Meestal is dit dan voor een lange periode van twee tot drie weken. Jouw apotheker kan je begeleiden bij het gebruik.

Laatste Nieuws

Jongeren kunnen niet zonder hun smartphone. In die mate dat de

13 June 2021

Tuberculose (TBC of TB), vroeger ook wel de tering genoemd, is een

06 June 2021

IJzertekort is de meest voorkomende vorm van bloedarmoede (anemie

27 May 2021